![]() |
|
|
![]() |
|
..:::: Reklam ::::..
|
|
|
![]() |
|
|
![]() |
|
..:::: Duyuru ::::..
|
|
|
|
|
|


Client Side, Server Side, COM+, ActiveX Nedir, Ne Değildir? Hepimizin kafasını karıştıran bu ve benzeri kavramları biraz açıklayarak kafalarımızdaki karışıklığı biraz olsun azaltmak (belki de artacaktır haberiniz olsun) için önce kavramları ikiye ayıralım.
Client Side: Web sayfaları istemciye (web browser, kullanıcı) yüklendikten sonra çalışan scriptler, programlar.
Server Side: Web sayfaları istemciye gönderilmeden önce server tarafından çalıştırılan scriptler, programlar
Şimdi başka bir açıdan bakarak bunları ikiye ayıralım.
Derlenmiş Programlar: Visual Basic, Visual C++ gibi derleyici programlarıyal yazılmış ve derlenmiş programlar
Derlenmemiş (Interpreted) Programlar: Derlenmeden kullanılan, istemcinin isteği üzerine derlenen ve çalıştırılan programlar.
Şimdi başlıkta adı geçen şeylerin hangi gruplara girdiğine bakarak inceleyelim.
Client Side Scriptler, Java script ve/veya Visual Basic Script ile HTML kodları içine <script></script> taglari arasına yazılan ve sayfa yüklendikten sonra sayfa içeriğinde değişiklik yapılmasını sağlayabilen scriptlerdir. Örneğin iki text alanına girilen iki sayının toplamını üçüncü bir text alanında client side scriptler yardımıyla dinamik olarak yazabiliriz. Fakat Client Side Scriptlerle kullanıcının browser'ı dışında hiç bir kaynağa erişilemez. Kodları kulanıcı tarafından HTML içerisinde görülebilir.
Server Side Scriptler, Sayfa istemciye gönderilmeden önce server tarafından işlenen dolayısıyla database'ler gibi kaynaklara erişebilen ASP, Perl, PHP gibi scriptlerdir. Bunlar, işlemlerini yatıktan sonra istenen çıktıları (örneğin ASP'de response.write ile sayfaya yazdırılan değerler) HTML içine yazarak istemciye gönderirler. Böylece kullanıcı bu tür scriptlerin kodlarını HTML arasında göremez, ancak yazdırılan çıktıları görebilir.
ActiveX, paylaşılabilen objectlere Microsoft'un verdiği eski isim (OLE'den sonra COM'dan önce). Fakat Client Side ActiveX kavramında halen bu isim kullanılıyor. Client Side Scriptlerle browser dışında bir yere erişemediğimiz halde ActiveX objeleri kullanıcının bilgisayarında çalışan programlar olduğu için kullanıcının diskleri dahil her türlü kaynağa ulaşılabilir.
Kullandığımız tm form objeleri aslında browser tarafından default olarak yüklenmiş ActiveX objeleridir
Client Side ActiveX, derlenmiş bir program ve Visual Basic'te New menüsünde çıkan User Control ile aynı şey. Yani Visual Basic'te yarattığınız bir User Control'ü (*.ocx) web üstünden kullandığınızda Client Side ActiveX adını alıyor. Kullanıcı tarafından kullanılabilir hale gelmeden önce download edilmesi gerekiyor ki bu sırada kullanıcıya otomatik olarak bir uyarı ekranı gelir ve yayıncının dijital imzası olup olmadığını söyler. Dijital imzası olmayan kontroller güvensiz olacağından download edilmesinin tavsiye edilmeyeceği (güvenli olmayacağı için) söylenir. Bazı sitelerde karşımıza çıkan upload/download manager arayüzleri veya WindowsUpdate'e gittiğinizde bilgisayarınızda yüklü olan bileşenleri öğrenmek için download etmenizi istediği şeyler Client Side ActiveX dosyalarıdır. Sonuç olarak Client Side Scriptlerin yapmamıza izin vermediği şeyleri yapmak istiyorsak Client Side ActiveX yazmak zorundayız.
Yazacağınız ActiveX objesinin arayüzü olmak zorunda değil.
COM+, yine paylaşılan objelerin bir türü ve Windows 2000 DNA (başka bir yazı konusu olabilecek kadar geniş bir konu olduğu için detaylı anlatılmayacak) ile geliştirilmiş ve sonundaki + işaretini haketmiş, derlenmiş Server Side objelerdir. ASP kullanırken set x=Server.CreateObject("a.b") komutu ile yarattığımız objeler bu tür objelerdir. Bu objeler de Visual Basic gibi bir derleyici ile yazılır ve (istisnalar dışında) .dll uzantısı ile derlenir dolayısıyla bir arayüzleri olamaz. Biraz önce örnek olarak yarattığımız objede a, dll dosyasının ismi b ise dll objesinin içindeki class ismi olacaktır. Bu tür objectler de ASP'de (daha doğrusu IIS'te) mevcut olmayan fakat ihtiyaç duyduğumuz ve genellikle birden çok sayfada kullanılacak fonksiyonları yerine getirmek üzere yazılır. Örneğin siteniz için bir arama motoru yazacaksanız ve bunu diğer sitelerinizde de kullanmak istiyorsanız bunu gerçekleştiren bir COM+ objesi yazmak, ASP kodlarını Copy-Paste etmekten daha akıllıca bir çözüm olacaktır. Ayrıca COM+ objeleri derlenmiş oldukları için Server Side Scriptlere oranla çok daha hızlı çalışacaklardır. COM+ objelerini Server'a kaydetmek için regsvr32 komutu kullanılır (regsvr32 pathdllname.dll) ve bir kez kayıt edildikten sonra tüm ASP dosyalarında kullanılabilecek duruma gelir.
Umarım yapmak istediğiniz bir işlem için hangisini seçmeniz gerektiği konunda size biraz olsun yardım edebilmişimdir.
Serdar Kalaycı
YAZARIN DİĞER YOLLADIĞI DOKÜMANLAR:
|
|
|
|
Bu dökümanı nasıl buldunuz?
|
|
|
TARIK KARAKUŞ
- 2003-02-07 14:46:55
|
| iyi |
|
Orhan Çetin
- 2002-11-11 01:24:39
|
| örneklendirilse idi daha aydınlatıcı olabilirdiniz yinede saolun |
|
Sait Kurt
- 2002-11-11 01:24:39
|
| Bence vermiş olduğunuz hizmet cok guzel... |
|
| |
|